Przyrodnicze podstawy zmianowania

Wiemy dobrze o tym, że nie tylko czynniki siedliska powodują zmienność roślin, ale że i rośliny zmieniają warunki siedliska. Wpływ, jaki wywiera roślina, może być bardzo różny. Uprawa niektórych roślin stale na tym samym miejscu pociąga za sobą bardzo szybki, u innych roślin wolniejszy, niemniej stały spadek produktywności. Wytrzymałość rośliny na nie sprzyjające warunki klimatyczne corocznie staje się mniejsza, a wrażliwość na choroby i szkodniki wzrasta. Objawy te występują w szkółkach, i to tym wcześniej, im mniej przydatna do produkcji szkółkarskiej jest gleba. Na glebach cięższych, żyznych, ujemne skutki stałej uprawy uwidaczniają się później i w mniejszym stopniu, na glebach natomiast mniej żyznych ? o wiele wcześniej i wyraźniej. Stały spadek produktywności wiąże się niewątpliwie z pogarszaniem się warunków siedliska pod wpływem uprawy roślin. Przyczyną tego zjawiska jest przede wszystkim wyczerpywanie się znajdujących się w glebie pokarmów, a także tak zwane zmęczenie gleby. Dotychczas nauka nie potwierdziła przypuszczenia, że zmęczenie gleby wywołane jest zmianami chemicznymi i fizycznymi zachodzącymi w glebie pod wpływem wydzielanych przez korzenie roślin uprawnych szkodliwych kwasów i innych substancji. Przypuszcza się, że przyczyny zmęczenia gleby są raczej natury biologicznej; głównie jest ono spowodowane chorobami lub szkodnikami, które niekoniecznie muszą występować na danej roślinie, ale mogą atakować organizmy żyjące z nią w symbiozie, hamując w ten sposób wzrost roślin.

Pomieszczenia socjalne

W dużym gospodarstwie szkółkarskim osobną grupę pomieszczeń i urządzeń w całości zabudowań administracyjno-gospodarczych stanowią pomieszczenia socjalne, zapewniające pracownikom higieniczne warunki pracy, a w czasie wolnym od pracy możność kulturalnych rozrywek i rozwijania życia organizacyjnego. Miejscem ogólnych zebrań, narad produkcyjnych, kursów szkoleniowych, koncertów, zabaw towarzyskich itp. jest świetlica zakładowa. Tutaj mieści się również biblioteka i czytelnia czasopism. Jak widzimy, świetlica jest miejscem, gdzie się koncentruje całe życie organizacyjne i kulturalno-oświatowe załogi. Dlatego też pomieszczenie przeznaczone na świetlicę nie powinno sąsiadować bezpośrednio z budynkami gospodarczymi. Budynek przeznaczony na świetlicę powinien być usytuowany w części ?reprezentacyjnej? szkółki i otoczony zielenią skomponowaną. W pobliżu świetlicy należy urządzić plac do zabaw i gier lub małe boisko sportowe. Jest to szczególnie ważne i konieczne w dużych, daleko od miasta położonych szkółkach, gdzie pracownikom musimy na miejscu zapewnić godziwą i przyjemną rozrywkę. Ważnym pomieszczeniem jest szatnia i umywalnia. W szatni powinny być szafki dla przechowania wierzchniej odzieży domowej w ciągu dnia pracy oraz odzieży zawodowo-ochronnej ? po pracy.

Pakownia

Szkółki mogą być nastawione na zbyt miejscowy i wtedy wyprodukowany materiał roślinny zabierany jest bezpośrednio ze szkółki i przewożony wozami lub samochodami. jeżeli jednak z zadań produkcyjnych szkółki wynika konieczność transportu kolejowego, musimy się liczyć z tym, że bardzo często będziemy wysyłali przesyłki drobnicowe, opakowując rośliny w słomę, trzcinę itp. i tworząc z nich tzw. paki lub baloty. Większe gospodarstwa szkółkarskie, wysyłające duże ilości drzew i krzewów powinny do pakowania drzewek posiadać specjalne pomieszczenie, zwane pakownią. Pakowanie może się oczywiście odbywać na podwórzu gospodarczym lub nawet na terenie kwatery szkółkowej, w tych jednak przypadkach praca nie przebiega tak sprawnie, jak w pakowni, gdzie racjonalne rozmieszczenie poszczególnych urządzeń bardzo ułatwia organizację pracy i przyspiesza jej wykonanie. Przygotowując baloty do wysyłki w pakowni nie jesteśmy również zależni od pogody. Szopa do pakowania powinna być wysoka i mieć wrota wjazdowe i wyjazdowe, aby platforma załadowana materiałem roślinnym mogła do niej wjechać. Rozplanowując powierzchnię pakowni musimy przewidzieć miejsce dla wykonywania czterech zasadniczych czynności: składowania i czasowego dołowania roślin przeznaczonych do wysyłki; przygotowania roślin do pakowania, a więc sortowania.

Szopa do zimowania

Specjalnym pomieszczeniem, które spotykamy tylko w gospodarstwie szkółkarskim, jest szopa do zimowania. Możemy w niej dołować nie tylko gotowe do sprzedaży rośliny wrażliwe na mróz, ale także siewki, odkłady i sadzonki ukorzenione, które w okresie zimowym lub wczesnowiosennym będziemy sortowali i przygotowywali do wiosennego sadzenia. To samo dotyczy podkładek przygotowanych do szczepienia w ręku, jak również pędów na sadzonki zdrewniałe. Szopa do zimowania jest to pomieszczenie zazwyczaj wgłębione na pół metra w ziemię, o ścianach bocznych wznoszących się na 1 m ponad powierzchnię. Szerokość szopy wynosi 6?8 m, wysokość w szczycie 3?4- m. Budynek musi być tak zaprojektowany, aby był dostatecznie jasny (najlepiej świetliki w dachu) i zapewniona była możliwość wietrzenia i regulowania temperatury, która powinna utrzymywać się w granicach od O do +3°C. Ponieważ w szopie dołujemy rośliny, gleba musi być w niej lekka, o przepuszczalnym podłożu. Rośliny po zadołowaniu muszą być obficie podlane i dlatego w szopie do zimowania konieczne są urządzenia wodociągowe. Wilgotność gleby musi być kontrolowana w ciągu zimy. Jeżeli gospodarstwo jest zelektryfikowane, pożądane jest, aby w szopie zainstalowane było światło elektryczne. W szopie do zimowania należy koniecznie utrzymywać czystość i porządek. Po opróżnieniu szopy na wiosnę gleba musi być dokładnie przekopana widłami szerokozębnymi i wszystkie resztki roślin dołowanych uważnie wybrane i usunięte.

Warsztaty

Dla utrzymania w porządku środków transportu i maszyn konieczne jest, aby w zabudowaniach gospodarczych były osobne pomieszczenia dla środków transportu ręcznego, maszyn ręcznych i sprzężajnych, środków transportu sprzężajnego oraz maszyn i narzędzi o napędzie mechanicznym. Wielkość poszczególnych pomieszczeń zależy od ilości posiadanego sprzętu. Przeważnie magazyny środków transportu i maszyn są położone blisko siebie. Wejście do poszczególnych magazynów powinno być urządzone w sposób umożliwiający wygodną manipulację sprzętem i maszynami. W pobliżu wozowni i szopy na maszyny sprzężajne usytuowana jest stajnia. W mniejszych szkółkach w skład ośrodka gospodarczego wchodzi również warsztat naprawczy, przeznaczony do wykonywania drobnych napraw narzędzi, środków transportu i maszyn, drobnych robót ślusarskich, stolarskich, blacharskich itp. Pożądane jest bezpośrednie połączenie warsztatu z magazynem narzędzi ręcznych. Posiadanie kuźni może być gospodarczo opłacalne w szkółkach dużych, mających wiele koni oraz maszyn i wozów. Kuźnia jest szczególnie opłacalna w dużych gospodarstwach szkółkarskich położonych z dala od osiedli, w tym przypadku bowiem nieposiadanie własnej kuźni może nas narazić na dużą stratę czasu, przerwy w pracy i zakłócenie rytmicznego przebiegu prac produkcyjnych. Kuźnia powinna być tak wyposażona, aby było możliwe wykonywanie drobnych napraw maszyn i narzędzi o napędzie mechanicznym.

szkolkarstwo arty przyroda formy produkowanych roslin normy jakosciowe lokalizacja szkolki uksztaltowanie terenu gleba i podglebie h 2 arty przyroda h 2 najlepsza gleba gleby piaszczyste prochnica woda w glebie blizsze poznanie terenu h 3 arty przyroda h 3 dzielenie powierzchni kwatery drogi ogrodzenie zywoploty h 4 arty przyroda h 4 przeswietlenie zywoplotu inspekty produkcja szklarnie rury w szklarni h 5 arty przyroda h 5 rosliny wegetatywne nawozy mineralne planowanie plodozmianow zmianowanie a okres produkcji roslin kolejnosc roslin h 6 arty przyroda h 6 przyrodnicze podstawy zmianowania pomieszczenia socjalne pakownia szopa do zimowania warsztaty h 7 arty przyroda h 7 pomieszczenia gospodarcze pomieszczenia mieszkalne wielkosc i usytuowanie osrodka pielniki brony talerzowe h 8 arty przyroda h 8 glebogryzarka mechanizacja pracy zraszacze zrodlo wody urzadzenia nawadniajace h 9 arty przyroda h 9 technika rozmnazania pielegnowanie siewek drzew wykopanie siewek wykopywanie sortowanie i dolowanie technika pikowania h 10 arty przyroda h 10 pikowanie siewek oslanianie powierzchni gleby siew iglastych do gruntu duze nasiona sposoby siewu nasion h 11 arty przyroda h 11 siew jesienny pora siewu postepowanie z nasionami przed siewem przesuszenie przechowywanie nasion h 12 arty przyroda h 12 oczyszczanie czyszczenie i dosuszanie nasion sila kielkowania azot i potas prace pielegnacyjne h 13 arty przyroda h 13 pedy u iglastych mlode rosliny w kwaterach sadzenie pod sznur przygotowanie roslin do sadzenia pora sadzenia h 14 arty przyroda h 14 nawozenie obornikiem wiezba sadzenia plan sadzenia szczepienie zima w szklarni szczepienie w szklarni h 15 arty przyroda h 15 szczepienie w korzen szczepienie przez stosowanie technika okulizacji przed okulizacja przebieg pogody h 16 arty przyroda h 16 okulizacja przygotowanie zrazow wybor zrazow pora sadzenia podkladek szkolkarstwo sadownicze h 17 arty przyroda h 17 rozmnazanie drzew i krzewow lisciastych wysadzanie przygotowywanie sadzonek pora przygotowywania pedow sadzonka zdrewniala h 18 arty przyroda h 18 puder chemia organiczna substancje wzrostowe proces wzrostu zdolnosc ukorzeniania sie sadzonek h 19 arty przyroda h 19 odklad powietrzny rozmnazanie przez odklady kopczykowanie pedow zmniejszenie rozstawy kopczykowanie w duzych ilosciach h 20 arty przyroda h 20 obsypane pedy rozmnazanie przez kopczykowanie rozmnazanie przez podzial i odrosty rosliny mateczne sadzonki korzeniowe