Rośliny wegetatywne

Fakt, że rośliny otrzymane wegetatywnie rozpoczynają swój rozwój od tego etapu, na jakim znajdowała się roślina macierzysta, stanowi jedną z zasadniczych różnic między nimi a roślinami tego samego gatunku otrzymanymi z siewu. Osobniki otrzymane wegetatywnie odznaczają się zawsze mniejszą żywotnością i żyją krócej. W wielu przypadkach ich system korzeniowy jest gorzej rozwinięty niż u siewek, co powoduje słabsze pobieranie pokarmów, a tym samym słabszy rozwój rośliny. W pewnych jednak wypadkach dla szkółkarstwa ozdobnego bardzo ważne znaczenie ma to, że rośliny rozmnażane wegetatywnie wcześniej wchodzą w okres kwitnienia i owocowania niż siewki tego samego gatunku, zwłaszcza gdy do rozmnażania bierzemy pędy z roślin, które osiągnęły dojrzałość. Jest to ważne nie tylko przy rozmnażaniu z sadzonek lub odkładów, ale także ? i to w głównej mierze ? przy szczepieniu. Rośliny wyrosłe z pędów pochodzących z wierzchołkowej części korony są pod względem fizjologicznym ?starsze? i zdolne do wcześniejszego kwitnienia oraz owocowania niż rośliny otrzymane z pędów pochodzących z dolnych, fizjologicznie ?młodszych? części korony. Ma to istotne znaczenie dla praktyki szkółkarskiej przy stosowaniu oczkowania lub szczepienia. Mówiąc o szczepieniu należy podkreślić rolę, jaką przy tym sposobie rozmnażania odgrywa podkładka. Zraz nie ma własnych korzeni, a więc pobiera substancje pokarmowe dostarczane mu przez podkładkę. Wybiera on jednak i przyswaja z dostarczanych mu pokarmów tylko te elementy, które są potrzebne do dalszego rozwoju, jeżeli dostarczane przez podkładkę pokarmy nie zawierają potrzebnych elementów, to musi on z konieczności przyswajać pokarm niezupełnie odpowiadający jego wymaganiom. Im większe są różnice między składem pokarmów dostarczanych przez podkładkę a potrzebami zraza, tym trudniej zrastają się oba komponenty.

Nawozy mineralne

Z mineralnych nawozów azotowych w nawożeniu podstawowym możemy stosować przede wszystkim mocznik i siarczan amonu, a także saletrzak. Coraz rzadziej stosuje się tak dawniej bardzo popularny azotniak pylisty, który jest dość kłopotliwy w stosowaniu. Mocznik o zawartości 46% azotu można wprowadzać do gleby zarówno przed sadzeniem jesiennym, jak i wczesnowiosennym. Zależnie od wielkości dawki obornika (lub innych nawozów organicznych), a także od roślin, które na danym polu (kwaterze) mają być sadzone, dawki tego nawozu wynoszą od 1 do 2 q na 1 ha. Siarczan amonu (20,5% N) jest w zasadzie nawozem przedsiewnym (czasami może być stosowany pogłównie z jednoczesnym wymieszaniem go z glebą) i najlepiej nadaje się na gleby niezbyt kwaśne. Jest bardzo ważne, że siarczan amonu oprócz azotu zawiera 25% siarki, która jest, jak wiadomo, niezbędnym składnikiem pokarmowym, jeżeli wapnowanie gleby jest przeprowadzane .w danym gospodarstwie systematycznie, nie istnieje w zasadzie obawa, aby przy stałym stosowaniu siarczanu amonu nastąpiło zakwaszenie gleby. Najodpowiedniejszą porą stosowania siarczanu amonu jest wiosna, jakkolwiek nie ma specjalnych przeciwwskazań do stosowania go jesienią. Dawka na 1 ha wynosi 2?4 q. Saletrzak (25% N) stosuje się w nawożeniu podstawowym wczesną wiosną w ilości 2?3 q/ha.

Planowanie płodozmianów

Jak widać z powyższego, w szkółkach ozdobnych nie można ograniczyć się do jednego płodozmianu. Musimy ustalić tyle płodozmianów, ile mamy grup roślin o jednakowym okresie produkcji. Takie np. gatunki drzew, jak: topola euramerykańska bujna, topola berlińska, topola kanadyjska, brzoza brodawkowata, czeremcha pospolita, klon jesionolistny, wierzba krucha i inne, mają 3?4-letni okres przebywania na kwaterze. Dla wyprodukowania zaś form piennych takich gatunków drzew, jak: klon zwyczajny, jawor, wiąz górski, wiąz pospolity, jesion wyniosły, orzech czarny i inne, potrzeba 5 lat. Należy więc zaplanować inny płodozmian dla działu rozmnażania, inny dla krzewów liściastych, dla drzew liściastych szybko rosnących i wolno rosnących oraz dla iglastych. Przeciętnie biorąc, najbardziej racjonalne będą następujące płodozmiany: 1) dla działu rozmnażania ? płodozmian czteroletni: dane pole przez dwa lata zajęte jest przez siewki lub sadzonki drzew i krzewów; w trzecim roku wysiewamy motylkowe jednoroczne na przyoranie dając dodatkowe nawożenie mineralne, fosforowe i potasowe; w czwartym roku stosujemy okopowe na oborniku (30 ton na 1 ha) lub czarny ugór, a po nim obornik.

Zmianowanie a okres produkcji roślin

W odróżnieniu od szkółek leśnych i sadowniczych okres produkcji materiału ozdobnego jest o wiele dłuższy. Na terenach zielonych wysadzamy drzewa wyrośnięte, wysokości 2?3 m, z dobrze rozwiniętymi koronami. Aby wyprodukować taki materiał potrzeba 4?8, a często i więcej lat. Aby np. lipa nadawała się do wysadzenia jako drzewo alejowe, musi przebywać na kwaterze szkółkowej średnio 8 lat. Ośmiu lat potrzeba również dla wyprodukowania form piennych takich drzew, jak dąb, buk, grab, kasztanowiec itp. W grupie drzew wolno rosnących znajduje się również większość iglastych. Cztero lub pięcioletnia siewka cisa osiąga wysokość 12?15 cm, dopiero w późniejszych latach roczny przyrost wynosi 15?20 cm, tak że po dziesięciu latach cis osiąga wysokość około 1 m. Jodła kalifornijska po 10 latach ma 1,5 m wysokości. Aby żywotnik zachodni mógł osiągnąć wysokość 1,5?2 m, wymaga 8?10-letniego okresu produkcji. Drzewa liściaste szybko rosnące wymagają 4?6-letniego okresu produkcji. Dla wyprodukowania krzewów liściastych odpowiadających obowiązującemu standardowi potrzeba przeważnie od 2 do 4 lat. Takie zabiegi, jak okulizacja lub szczepienie, przedłużają okres produkcji o 1?2 lata. Okres produkcji nie jest równoznaczny z okresem przebywania drzew lub krzewów w szkółce. Po zakończeniu okresu produkcji roślina jest gotowa do zbytu, ale nie zawsze jest od razu wydana ze szkółki. Powstają wtedy remanenty, które ? jeżeli pozostają w szkółce zbyt długo ? dezorganizują plan produkcyjny i utrudniają, a niekiedy nawet uniemożliwiają stosowanie zaplanowanego płodozmianu.

Kolejność roślin

Ustalając kolejność roślin w danym polu szkółkarz musi brać pod uwagę zarówno ich potrzeby i właściwości, jak i wpływ wywierany na warunki glebowe. Dlatego też kolejność roślin nie może być dowolna, ale oparta na dokładnej znajomości potrzeb uprawianych roślin i ich wpływu na glebę. Na podstawie wieloletnich obserwacji ustalono niepożądane następstwo dla wielu rodzajów i gatunków drzew i krzewów. Po jabłoniach nie tylko nie wolno sadzić jabłoni, ale także grusz, jarzębin, pigw czy pigwowców, jak również róż. Po azaliach szkodliwe jest sadzenie cyprysików, powojników, wrzośców, różaneczników i cisów. Irga nie powinna być sadzona po głogu. Świerków nie należy uprawiać po bukach, a po świerkach nie powinno się sadzić cisów. Po topoli nie wolno jest sadzić jabłoni, grusz, porzeczek, agrestu oraz bzu czarnego, a po tym ostatnim ? nie sadzić agrestu. Niepożądane następstwo po uprawie sosny i laurowiśni stanowią: azalia, powojnik, hortensja, magnolia i różanecznik, a po długotrwałym przebywaniu sosny na kwaterze nie należy sadzić w tym miejscu jabłoni ani grusz (niebezpieczeństwo guzowatości korzeni). Bukszpan ? jako roślina poprzedzająca w płodozmianie ? jest nie zalecany dla bardzo wielu rodzajów i gatunków, jak np.: azalia, hortensja, różanecznik, porzeczka czerwona, jaśminowiec wonny, ligustr pospolity ,Atrovirens, dereń jadalny, świerk pospolity, świerk serbski, topola biała, topola Simona itp. Zmianowanie wymaga zaplanowania uprawy roślin w czasie na danym polu. Pociąga to za sobą konieczność stosowania zmianowania i na innych polach powiązanych wspólnie w określony system gospodarki przestrzenno-czasowej. System ten, obejmujący określony obszar i sposób gospodarowania według określonego z góry zmianowania, nazywamy płodozmianem.

szkolkarstwo arty przyroda formy produkowanych roslin normy jakosciowe lokalizacja szkolki uksztaltowanie terenu gleba i podglebie h 2 arty przyroda h 2 najlepsza gleba gleby piaszczyste prochnica woda w glebie blizsze poznanie terenu h 3 arty przyroda h 3 dzielenie powierzchni kwatery drogi ogrodzenie zywoploty h 4 arty przyroda h 4 przeswietlenie zywoplotu inspekty produkcja szklarnie rury w szklarni h 5 arty przyroda h 5 rosliny wegetatywne nawozy mineralne planowanie plodozmianow zmianowanie a okres produkcji roslin kolejnosc roslin h 6 arty przyroda h 6 przyrodnicze podstawy zmianowania pomieszczenia socjalne pakownia szopa do zimowania warsztaty h 7 arty przyroda h 7 pomieszczenia gospodarcze pomieszczenia mieszkalne wielkosc i usytuowanie osrodka pielniki brony talerzowe h 8 arty przyroda h 8 glebogryzarka mechanizacja pracy zraszacze zrodlo wody urzadzenia nawadniajace h 9 arty przyroda h 9 technika rozmnazania pielegnowanie siewek drzew wykopanie siewek wykopywanie sortowanie i dolowanie technika pikowania h 10 arty przyroda h 10 pikowanie siewek oslanianie powierzchni gleby siew iglastych do gruntu duze nasiona sposoby siewu nasion h 11 arty przyroda h 11 siew jesienny pora siewu postepowanie z nasionami przed siewem przesuszenie przechowywanie nasion h 12 arty przyroda h 12 oczyszczanie czyszczenie i dosuszanie nasion sila kielkowania azot i potas prace pielegnacyjne h 13 arty przyroda h 13 pedy u iglastych mlode rosliny w kwaterach sadzenie pod sznur przygotowanie roslin do sadzenia pora sadzenia h 14 arty przyroda h 14 nawozenie obornikiem wiezba sadzenia plan sadzenia szczepienie zima w szklarni szczepienie w szklarni h 15 arty przyroda h 15 szczepienie w korzen szczepienie przez stosowanie technika okulizacji przed okulizacja przebieg pogody h 16 arty przyroda h 16 okulizacja przygotowanie zrazow wybor zrazow pora sadzenia podkladek szkolkarstwo sadownicze h 17 arty przyroda h 17 rozmnazanie drzew i krzewow lisciastych wysadzanie przygotowywanie sadzonek pora przygotowywania pedow sadzonka zdrewniala h 18 arty przyroda h 18 puder chemia organiczna substancje wzrostowe proces wzrostu zdolnosc ukorzeniania sie sadzonek h 19 arty przyroda h 19 odklad powietrzny rozmnazanie przez odklady kopczykowanie pedow zmniejszenie rozstawy kopczykowanie w duzych ilosciach h 20 arty przyroda h 20 obsypane pedy rozmnazanie przez kopczykowanie rozmnazanie przez podzial i odrosty rosliny mateczne sadzonki korzeniowe