Dzielenie powierzchni

Powierzchnię produkcyjną dzielimy na poszczególne działy, a mianowicie: dział rozmnażania, w którym produkujemy ?młodzież”, tj. siewki i sadzonki; dział formowania, w którym wyprowadzamy i formujemy drzewa i krzewy aż do osiągnięcia przez nie wymaganej jakości i wielkości; wreszcie trzeci dział: matecznik, który ma nam dostarczyć nasion, zrazów do szczepienia i materiału na sadzonki lub odkłady. Wielkość powierzchni działu rozmnażania musi być ustalona w odpowiednim stosunku do działu formowania, jeżeli szkółka produkuje ?młodzież” tylko na własne potrzeby. Wielkość ta zależy od asortymentu produkowanych roślin, stosunku drzew do krzewów, roślin liściastych do iglastych oraz od stosowanych metod produkcyjnych (sadzonkowanie, siew, pikowanie, szczepienie). Na przykład z tej samej jednostki powierzchni otrzymujemy, przeciętnie biorąc, dwa razy większą ilość siewek niż sadzonek zdrewniałych, jeżeli w szkółce mamy produkować dużo krzewów, z których bardzo wiele rozmnażamy masowo wegetatywnie, musimy fakt ten uwzględnić przy ustalaniu wielkości działu rozmnażania. Średnio biorąc, w szkółkach o pełnym asortymencie powierzchnia zajęta przez dział rozmnażania wynosi 2?3% powierzchni produkcyjnej. Wielkość matecznika zależy przede wszystkim od tych samych czynników co i wielkość działu rozmnażania, a więc od asortymentu roślin i metody ich rozmnażania. W dużej jednak mierze zależy ona od lokalizacji szkółki. Jeżeli w bliskim sąsiedztwie szkółki znajdują się tereny zieleni (parki, zieleńce) o bogatym asortymencie roślin, mogą one być traktowane jako źródło częściowo lub niekiedy nawet całkowicie pokrywające zapotrzebowanie szkółki na nasiona, sadzonki i zrazy.

Kwatery

Powierzchnię produkcyjną szkółki po dokładnym rozplanowaniu dzielimy na kwatery, najlepiej o kształcie wydłużonego prostokąta. Wielkość kwater oraz ich kształt zależą od: 1) wielkości szkółki ? im większe są szkółki i im więcej materiału produkują, tym większe mogą być kwatery, bo łatwiej wtedy na jednej kwaterze wysadzić jeden gatunek lub zgrupować rośliny o jednakowych wymaganiach agrotechnicznych; 2) ukształtowania terenu; 3) asortymentu produkowanych roślin ? im bardziej jest urozmaicony dobór uprawianych roślin oraz im bardziej różnorodne są ich wymagania, tym mniejsze mogą być kwatery, na których możemy stosować te same zabiegi agrotechniczne; 4) stopnia zmechanizowania prac, szczególnie związanych z obróbką gleby; racjonalne wykorzystanie maszyn i narzędzi osiągniemy tylko na dużych powierzchniach. Szczególnie ważna w tych przypadkach jest długość kwater ? im dłuższe są kwatery, tym mniej czasu tracimy na nawracanie końmi lub ciągnikami; 5) najbardziej ekonomicznego wytrasowania sieci dróg. Sieć ta musi być tak zaplanowana, aby łatwo dojechać do każdej części szkółki czy to przywożąc nawozy, ci;: też wywożąc wyprodukowany materiał. W małych szkółkach, ale o dość urozmaiconym doborze produkowanych roślin spotykamy kwatery o powierzchni 0,25 ha. Taka wielkość ułatwia nam grupowanie na jednej kwaterze kilku roślin o podobnych wymaganiach. Działka taka jednak jest nieekonomiczna, utrudnia bowiem zmechanizowanie prac, zwiększając nakłady na obróbkę ręczną. Poza tym, jak już wspominaliśmy, zwiększa się powierzchnia zajęta przez drogi z dużym uszczerbkiem powierzchni produkcyjnej. Chcąc ułatwić zmechanizowanie obróbki tych kwater staramy się, aby były one możliwie długie, a więc miały wymiary 100×25 m lub 80×31,5 m.

Drogi

Drogi szerokości 5?6 m służą do transportu ciężkiego, a więc np. do wywożenia na pole nawozu i kompostów. Tymi drogami poruszają się również wozy i samochody, zabierające ze szkółek wyprodukowany materiał roślinny. O tym, czy drogi te mają mieć twardą nawierzchnię, czy też wystarczy, aby były pokryte dobrą murawą, decydują miejscowe warunki, a więc typ gleby, ciężar przewożonych przedmiotów i częstotliwość transportu w okresie wczesnej wiosny i późnej jesieni. O liczbie szerokich dróg decyduje wielkość i kształt szkółki. W małej szkółce wystarcza zazwyczaj jedna szeroka droga, przebiegająca przez środek szkółki. W szkółkach dużych musi ich być kilka, przebiegających wzdłuż i w poprzek szkółki. Muszą one być tak rozmieszczone, aby do każdego punktu szkółki był dobry dojazd. W szkółkach dużych na 1 ha szkółki przypada średnio 1 200 m2 dróg, z czego na drogi szerokie około 500 m2, a na drogi wąskie 700 m2. Rośliny rosnące na kwaterach przylegających do skrzyżowania najczęściej używanych dróg są przeważnie narażone na uszkodzenia. Aby tego uniknąć, ścinamy rogi kwater, zaokrąglając je, lub zabezpieczamy zagrożone rogi kwater przez umieszczenie na nich dużego kamienia.

Ogrodzenie

Zabezpieczenie szkółki przed różnymi szkodnikami z zewnątrz jest kosztowne, ale konieczne, i to bez względu na to, czy szkółka znajduje się na terenie miasta, czy też jest od niego oddalona. W mieście na teren nie ogrodzony przedostają się spacerowicze i powodują szkody w materiale roślinnym. Szkółki położone na peryferiach miasta narażone są poza tym na szkody wyrządzane przez zwierzęta gospodarskie (kozy, krowy). Największymi jednak szkodnikami są króliki i zające, a w szkółkach położonych w pobliżu większych lasów ? również jeleniowate i dziki. Siatka i drut kolczasty. Aby uniknąć wszelkiego rodzaju szkód, otacza się szkółkę ogrodzeniem. Jeśli nie obawiamy się zajęcy, wystarczy ogrodzenie z ocynkowanego drutu kolczastego, w przeciwnym wypadku szkółkę otaczamy siatką. Przed zającami i królikami chroni wystarczająco ogrodzenie wysokości 130 cm, przed sarnami i jeleniami ? ogrodzenie wysokości 180 cm. Sposób ogrodzenia może być różny. Często używamy grubych, impregnowanych słupów drewnianych, które co 3 m wkopujemy na głębokość 50 cm. Najlepsze są słupy dębowe. Zamiast słupów drewnianych możemy zastosować zbrojone słupy betonowe, teowe żelazo lub 2?3-calowe rury. Tego rodzaju materiał, użyty na słupy, zapewnia ogrodzeniu większą trwałość. Wysokość nadziemnej części słupów musi wynosić 150?180 cm. Po wkopaniu słupów naciąga się między nimi dwie linki konieczne do umocowania siatki. Dolna linka znajduje się 15 cm pod powierzchnią ziemi, górna ? na górnym brzegu siatki. Do linek przyczepia się siatkę ocynkowanym drutem, a powyżej siatki przeciąga się jeszcze dwie ? trzy linie drutu kolczastego. Zagłębienie siatki w ziemi utrudnia królikom i zającom przedostanie się do szkółki pod siatką.

Żywopłoty

Żywopłoty spełniające rolę ogrodzenia sadzimy z krzewów stanowiących przeszkodę trudną do przebycia (krzewy z kolcami lub cierniami). Poza tym, jeżeli wzdłuż jednego z boków szkółki biegnie często używana droga, silnie pyląca, dobrze jest wzdłuż tego boku posadzić żywopłot wysokości 3?4 m (najlepiej z żywotnika), na którym będą się zatrzymywały tumany kurzu. Jest to szczególnie ważne wtedy, gdy tuż przy drodze znajdują się kwatery z roślinami bardzo wrażliwymi na kurz, jak np. iglaste lub inne zimozielone, a także róże. Niektórzy szkółkarze zalecają otoczyć szkółkę nie tylko ogrodzeniem, lecz również żywopłotami. Przeważnie jednak jest to niepotrzebne, chyba że mają one stanowić osłonę przed silnymi wiatrami. Wówczas sadzimy je tylko od tej strony, z której najczęściej wieją wiatry. Najsilniej narażony na działanie wiatru jest pierwszy rząd kwater. Wystarczy więc dać żywopłot wysokości 3?4 m, który w dostateczny sposób zabezpieczy od wiatru drzewa lub krzewy wysadzone na kwaterach od strony nawietrznej. Poza tym ? jeżeli to tylko jest możliwe ? należy unikać wysadzania na skrajnych kwaterach drzew, które mamy produkować w formie piennej i które na skutek szybkiego wzrostu mają mało zdrewniały, łatwo wyginający się pień (np. klon jesionolistny). Najlepiej na tych kwaterach wysadzać silnie rosnące krzewy lub drzewa prowadzone w formie naturalnej (np. topole piramidalne).

szkolkarstwo arty przyroda formy produkowanych roslin normy jakosciowe lokalizacja szkolki uksztaltowanie terenu gleba i podglebie h 2 arty przyroda h 2 najlepsza gleba gleby piaszczyste prochnica woda w glebie blizsze poznanie terenu h 3 arty przyroda h 3 dzielenie powierzchni kwatery drogi ogrodzenie zywoploty h 4 arty przyroda h 4 przeswietlenie zywoplotu inspekty produkcja szklarnie rury w szklarni h 5 arty przyroda h 5 rosliny wegetatywne nawozy mineralne planowanie plodozmianow zmianowanie a okres produkcji roslin kolejnosc roslin h 6 arty przyroda h 6 przyrodnicze podstawy zmianowania pomieszczenia socjalne pakownia szopa do zimowania warsztaty h 7 arty przyroda h 7 pomieszczenia gospodarcze pomieszczenia mieszkalne wielkosc i usytuowanie osrodka pielniki brony talerzowe h 8 arty przyroda h 8 glebogryzarka mechanizacja pracy zraszacze zrodlo wody urzadzenia nawadniajace h 9 arty przyroda h 9 technika rozmnazania pielegnowanie siewek drzew wykopanie siewek wykopywanie sortowanie i dolowanie technika pikowania h 10 arty przyroda h 10 pikowanie siewek oslanianie powierzchni gleby siew iglastych do gruntu duze nasiona sposoby siewu nasion h 11 arty przyroda h 11 siew jesienny pora siewu postepowanie z nasionami przed siewem przesuszenie przechowywanie nasion h 12 arty przyroda h 12 oczyszczanie czyszczenie i dosuszanie nasion sila kielkowania azot i potas prace pielegnacyjne h 13 arty przyroda h 13 pedy u iglastych mlode rosliny w kwaterach sadzenie pod sznur przygotowanie roslin do sadzenia pora sadzenia h 14 arty przyroda h 14 nawozenie obornikiem wiezba sadzenia plan sadzenia szczepienie zima w szklarni szczepienie w szklarni h 15 arty przyroda h 15 szczepienie w korzen szczepienie przez stosowanie technika okulizacji przed okulizacja przebieg pogody h 16 arty przyroda h 16 okulizacja przygotowanie zrazow wybor zrazow pora sadzenia podkladek szkolkarstwo sadownicze h 17 arty przyroda h 17 rozmnazanie drzew i krzewow lisciastych wysadzanie przygotowywanie sadzonek pora przygotowywania pedow sadzonka zdrewniala h 18 arty przyroda h 18 puder chemia organiczna substancje wzrostowe proces wzrostu zdolnosc ukorzeniania sie sadzonek h 19 arty przyroda h 19 odklad powietrzny rozmnazanie przez odklady kopczykowanie pedow zmniejszenie rozstawy kopczykowanie w duzych ilosciach h 20 arty przyroda h 20 obsypane pedy rozmnazanie przez kopczykowanie rozmnazanie przez podzial i odrosty rosliny mateczne sadzonki korzeniowe