Najlepsza gleba

Najlepsza pod szkółkę jest gleba piaszczysto-gliniasta lub gliniasto-piaszczysta, o wysokiej kulturze, żyzna, umiarkowanie wilgotna i dostatecznie przewiewna. Wartość i przydatność tych gleb jest zależna od wzajemnego ilościowego stosunku dwóch głównych składników: piasku i gliny. Tam gdzie mamy niski poziom wody gruntowej, pożądana jest większa ilość części gliniastych, bo wtedy w glebie utrzymuje się więcej wody. Przy wysokim poziomie wody korzystniejsza jest większa ilość piasku w glebie, gdyż jej pojemność wodna jest mniejsza, a przewietrzanie i ogrzewanie się gleby jest łatwiejsze. Na glebach średnio zwięzłych wcześnie możemy przystąpić do wiosennej orki, wzruszanie i planetowanie gleby nie napotyka większych trudności, a nawet po deszczach nie musimy odkładać planetowania na wiele dni. Na wiosnę możemy na tych glebach wcześniej przystąpić do siewu i sadzenia. Również wykopywanie gotowego do ekspedycji materiału tak wiosną, jak i jesienią jest łatwiejsze niż na glebach ciężkich. Ciężkie gleby gliniaste, jako bardzo zwięzłe i wilgotne, na wiosnę długo nie obsychają, co ogromnie opóźnia roboty wiosenne. Na ogół są to gleby bardzo żyzne. Dobrze zatrzymują wiosenne i wczesnoletnie opady, toteż drzewa dają długie i silne przyrosty roczne. Jeżeli jednak lato i wczesna jesień są przekropne, wzrost pędów trwa zbyt długo i ich dojrzewanie (drewnienie) opóźnia się. Niezdrewniałe części pędu łatwo przemarzają, co jest szczególnie szkodliwe dla siewek. Opóźnienie drewnienia jest zjawiskiem charakterystycznym dla roślin uprawianych na glebach ciężkich i zabiegami uprawowymi nie da się go usunąć. Ciężkie, mało przewiewne gleby nie sprzyjają też prawidłowemu ? z punktu widzenia szkółkarza ? rozwojowi systemu korzeniowego. Korzenie rosną wprawdzie silnie, ale słabo się rozgałęziają.

Gleby piaszczyste

Przeciwieństwem gleb gliniastych są gleby piaszczyste. Na lekkich glebach piaszczystych, o małej pojemności wodnej, drzewa i krzewy ozdobne będą cierpiały z powodu niedostatku wody. Żadne, nawet bardzo obfite, nawożenie nie da pożądanych wyników, a sztuczne nawadnianie jest bardzo kosztowne i często również niewystarczające. Gleby piaszczyste nadają się pod uprawę drzew i krzewów wówczas, gdy są odpowiednio wilgotne, tzn. gdy poziom wody gruntowej jest dostatecznie wysoki. Na takich glebach silnie nawożonych system korzeniowy jest obfity, a roczne przyrosty pędów są dostatecznie długie i dojrzewają we właściwym czasie. Dla drzew i krzewów iglastych nie zaleca się gleb piaszczystych, nawet wilgotnych. Rośliny iglaste rosną wprawdzie szybko i mają dobry system korzeniowy, ale bryła korzeniowa łatwo się rozsypuje. Tylko przez bardzo duże zwiększenie zawartości próchnicy możemy na tych glebach osiągnąć zadowalające wyniki w uprawie iglastych. Każda z wymienionych gleb mineralnych powinna zawierać dostateczną ilość próchnicy. Próchnica zwiększa przewiewność gleby i jej pojemność wodną oraz sprzyja rozwojowi drobnoustrojów, które w dużej mierze przyczyniają się do powstawania łatwo przyswajalnych składników pokarmowych. Próchnica ma dużą zdolność absorbowania nawozów mineralnych, zwiększając ich wykorzystanie przez rośliny. Gleby są dostatecznie zasobne w próchnicę, jeżeli zawierają jej około 4%.

Próchnica

Ilość próchnicy w glebie można orientacyjnie określić na podstawie zabarwienia powierzchniowych warstw gleby. Im ciemniejsza, bardziej zbliżona do czarnej, jest barwa, tym większa jest zawartość próchnicy. Gleby piaszczyste są ciemniejsze, przy tej samej zawartości próchnicy niż gleby gliniaste, a gleby wilgotne są ciemniejsze od suchych. Wilgotne gleby piaszczyste o zawartości próchnicy 0,2?0,5% są szarej barwy, o zawartości 2?4% ? ciemnoszare, o zawartości zaś powyżej 5% ? czarne. Gleby gliniaste zawierające powyżej 5% próchnicy są ciemnoszare. Gleby torfowe o odpowiednim poziomie wody gruntowej nadają się przede wszystkim do produkcji drzew i krzewów iglastych oraz roślin wrzosowatych (różaneczniki i azalie). Również produkcja siewek daje na tego typu glebach dobre wyniki. Należy jednak pamiętać, że przy zbyt wysokim poziomie wody gruntowej rośliny zimą przemarzają. Bardzo duże znaczenie ma dla szkółki podglebie. Trudno przepuszczalne gliniaste podglebie silnie ochładza glebę, w dużym stopniu zatrzymując wodę, łatwo natomiast przepuszczalne piaszczyste ? wysusza glebę. Tak w pierwszym, jak i w drugim wypadku nie możemy spodziewać się normalnego rozwoju uprawianych roślin. Najbardziej odpowiednim podglebiem w szkółce będzie takie, które dobrze odprowadza nadmiar wody z gleby nie wysuszając jej zanadto, a więc na przykład lessowe, piaszczysto-gliniaste i żwirowo-gliniaste.

Woda w glebie

Przy wyborze terenu pod szkółkę wiele uwagi należy poświęcić zagadnieniu wody. W najlepszym stanowisku i na najlepszych glebach nie osiągniemy dobrych wyników produkcji, jeżeli nie zapewnimy dobrych stosunków wodnych w glebie. Woda gruntowa na terenie szkółki powinna znajdować się na głębokości 1,5?2 m. Powinna to być woda przepływowa, bo tylko wtedy może ona spełnić swoją rolę zarówno w kształtowaniu procesów glebotwórczych, jak i w życiu roślin. Przy zbyt wysokim poziomie wody gruntowej następuje w większości wypadków zahamowanie we wzroście roślin oraz częściej występuje duże nasilenie chorób. Opóźnione jest także drewnienie tegorocznych przyrostów i opadanie liści. Na takim terenie również częściej występują uszkodzenia mrozowe. Tylko niektóre rośliny drzewiaste znoszą wyższy poziom wody gruntowej, a niekiedy taki właśnie poziom dobrze wpływa na ich wzrost. Poziom wody gruntowej bada się w kwietniu. Jeżeli jest on za wysoki, nie należy zakładać szkółek bez uprzedniego zdrenowania pola.

Bliższe poznanie terenu

Dokładne poznanie terenu pod względem ukształtowania, gleby, stosunków wodnych i klimatycznych może nas uchronić od wielu przyszłych niespodzianek. Na podstawie uzyskanych danych będziemy mogli ustalić odpowiedni dobór drzew i krzewów, zastosować właściwą agrotechnikę i zaplanować ekonomiczne warunki produkcji. Dla scharakteryzowania ukształtowania powierzchni terenu powinniśmy przeprowadzić pomiary niwelacyjne szkółki i wykonać plan niwelacyjny. Gęstość niwelet od 1 do 5 m da nam dostateczny obraz ukształtowania terenu, co pozwoli na właściwe rozmieszczenie poszczególnych działów szkółki oraz na wykorzystanie skłonów i miejsc niżej położonych pod odpowiednie rośliny. Oprócz planu niwelacyjnego musimy wykonać również plan gleboznawczy szkółki. Jest to szczególnie ważne w szkółkach dużych, o różnorodnych typach gleb, niemniej jednak i dla szkółek małych, kilku- lub kilkunastohektarowych, plan taki powinniśmy sporządzić, aby lepiej zbadać glebę i podglebie oraz stosunki wodne w glebie. Aby sporządzić taki plan, musimy w różnych miejscach wykopać odpowiednią ilość dołów gleboznawczych o głębokości co najmniej 1,5 m, dokładnie prześledzić przekroje glebowe oraz przenieść to wszystko na plan. W dużych szkółkach sporządzanie planu gleboznawczego najlepiej jest zlecić specjalistom-gleboznawcom.

szkolkarstwo arty przyroda formy produkowanych roslin normy jakosciowe lokalizacja szkolki uksztaltowanie terenu gleba i podglebie h 2 arty przyroda h 2 najlepsza gleba gleby piaszczyste prochnica woda w glebie blizsze poznanie terenu h 3 arty przyroda h 3 dzielenie powierzchni kwatery drogi ogrodzenie zywoploty h 4 arty przyroda h 4 przeswietlenie zywoplotu inspekty produkcja szklarnie rury w szklarni h 5 arty przyroda h 5 rosliny wegetatywne nawozy mineralne planowanie plodozmianow zmianowanie a okres produkcji roslin kolejnosc roslin h 6 arty przyroda h 6 przyrodnicze podstawy zmianowania pomieszczenia socjalne pakownia szopa do zimowania warsztaty h 7 arty przyroda h 7 pomieszczenia gospodarcze pomieszczenia mieszkalne wielkosc i usytuowanie osrodka pielniki brony talerzowe h 8 arty przyroda h 8 glebogryzarka mechanizacja pracy zraszacze zrodlo wody urzadzenia nawadniajace h 9 arty przyroda h 9 technika rozmnazania pielegnowanie siewek drzew wykopanie siewek wykopywanie sortowanie i dolowanie technika pikowania h 10 arty przyroda h 10 pikowanie siewek oslanianie powierzchni gleby siew iglastych do gruntu duze nasiona sposoby siewu nasion h 11 arty przyroda h 11 siew jesienny pora siewu postepowanie z nasionami przed siewem przesuszenie przechowywanie nasion h 12 arty przyroda h 12 oczyszczanie czyszczenie i dosuszanie nasion sila kielkowania azot i potas prace pielegnacyjne h 13 arty przyroda h 13 pedy u iglastych mlode rosliny w kwaterach sadzenie pod sznur przygotowanie roslin do sadzenia pora sadzenia h 14 arty przyroda h 14 nawozenie obornikiem wiezba sadzenia plan sadzenia szczepienie zima w szklarni szczepienie w szklarni h 15 arty przyroda h 15 szczepienie w korzen szczepienie przez stosowanie technika okulizacji przed okulizacja przebieg pogody h 16 arty przyroda h 16 okulizacja przygotowanie zrazow wybor zrazow pora sadzenia podkladek szkolkarstwo sadownicze h 17 arty przyroda h 17 rozmnazanie drzew i krzewow lisciastych wysadzanie przygotowywanie sadzonek pora przygotowywania pedow sadzonka zdrewniala h 18 arty przyroda h 18 puder chemia organiczna substancje wzrostowe proces wzrostu zdolnosc ukorzeniania sie sadzonek h 19 arty przyroda h 19 odklad powietrzny rozmnazanie przez odklady kopczykowanie pedow zmniejszenie rozstawy kopczykowanie w duzych ilosciach h 20 arty przyroda h 20 obsypane pedy rozmnazanie przez kopczykowanie rozmnazanie przez podzial i odrosty rosliny mateczne sadzonki korzeniowe