Puder

Dodatnią stroną pudru wzrostowego jest łatwość i szybkość jego stosowania bez konieczności dodatkowych zabiegów, co jest ujemną stroną roztworów wodnych regulatora wzrostu. Natomiast dodatnią stroną roztworu jest możność każdorazowego dopasowania stężenia do indywidualnych wymagań danego gatunku czy odmiany. Jak już wspomniano, w Europie Zachodniej regulatory wzrostu sprzedawane są pod różnymi nazwami, przy czym ich skład chemiczny nie zawsze jest ujawniony. Na przykład w NRF można nabyć: Belvitan, Wurzelfix, Ma-os, Evan-Wurzelkraft; w NRD ? P604; w Szwajcarii ? Callux, Roche 202; w Anglii ? Seradix A, Seradix B; w Holandii ? Rhizopone A, Rhizopone B, Kresiviet A i Kresiviet B. U nas preparatów tych w handlu nie ma, w wielu jednak szkółkach państwowych oraz u prywatnych szkółkarzy na niedużą jeszcze skalę stosowane są już do ukorzeniania sadzonek regulatory wzrostu otrzymywane najczęściej z różnych naukowych pracowni syntezy organicznej. Coraz powszechniej zaczyna być w szkółkarstwie stosowany Pomonit, preparat produkowany zasadniczo do regulowania owocowania w sadach. Pomonit jest to sól kwasu a-naftylo-octowego i można z niego sporządzić ? podobnie jak i z innych specjalnych regulatorów wzrostu ? zarówno puder, jak i roztwór o odpowiednim stężeniu. Puder przyrządzamy w następujący sposób. Regulator wzrostu rozpuszczamy w małej ilości alkoholu i roztwór ten mieszamy z talkiem technicznym, otrzymując papkę, którą powoli suszymy (w ciemnym miejscu) i następnie przecieramy, aby rozgnieść grudki. W ten sposób regulator wzrostu jest równomiernie rozprowadzony w talku. Zamiast talku można używać miału z węgla drzewnego. Przyczepność pudru z węgla drzewnego jest mniejsza niż pudru talkowego, jego natomiast zaletą są właściwości dezynfekujące.

Chemia organiczna

Chemia organiczna od czasu zidentyfikowania składu chemicznego heteroauksyny wyprodukowała syntetycznie kilkadziesiąt związków, które w mniejszym lub większym stopniu zmieniały jakiś proces fizjologiczny w roślinie. Te syntetyczne związki nazywamy regulatorami, a te z nich, które wpływają na wzrost, nazywamy regulatorami wzrostu. Stwierdzono, że regulatory wzrostu u wielu roślin uaktywniają substancje wzrostowe, a częściowo także je zastępują. Pierwsze badania z zastosowaniem regulatorów wzrostu przeprowadzono nad zjawiskiem tworzenia się korzeni u sadzonek rozmaitych roślin. Okazało się, że regulatory powodują nie tylko zmiany morfologiczno-anatomiczne w miejscu wytwarzania się korzeni przybyszowych, ale także zmiany fizjologiczne i biochemiczne. W wyniku dużej ilości doświadczeń przeprowadzonych na różnym materiale roślinnym udało się dostosować wiele regulatorów wzrostu do rozmnażania roślin przez sadzonkowanie lub odkłady oraz określić najwłaściwsze stężenie. Spośród licznych syntetycznych związków, których działanie na różne procesy fizjologiczne w roślinie było badane przez wielu naukowców, w praktyce ogrodniczej stosuje się powszechnie następujące regulatory wzrostu: kwas B-indolilooctowy, a-naftylooctowy i B-indolilo-masłowy oraz ich sole. Niekiedy stosuje się także kwas trójchlorofenyksypropionowy i kwas bądź sól sodową kwasu 2,4-dwuchlorofenoksyoctowego (2,4-D).

Substancje wzrostowe

Zainteresowanie się rozmnażaniem wegetatywnym i dążenie do jeszcze większego jego rozpowszechnienia wzrosło w ogrodnictwie z chwilą wykrycia w roślinach tzw. substancji wzrostowych, czyli hormonów roślinnych, i stwierdzenia, że przyczyniają się one również do obfitszego i szybszego wytwarzania korzeni. Na fakt istnienia substancji wzrostowych w roślinie zwrócił pierwszy uwagę Karo! Darwin. Dopiero jednak w 1910 roku, a więc w 30 lat później, udało się Boysen-Jansenowi potwierdzić ten fakt doświadczalnie, a po upływie dalszych 24 lat holenderski uczony Kogi wyodrębnił substancje wzrostowe: auksynę a i b oraz heteroauksynę i zbadał skład chemiczny tej ostatniej. Okazało się, że skład heteroauksyny jest identyczny z kwasem p-indolilooctowym, którego produkcję przez syntezę znano już od dawna. Przeprowadzono setki doświadczeń nad hormonami roślinnymi, ich zachowaniem się, ich chemizmem i oddziaływaniem na wzrost rośliny lub jej różnych organów. W wyniku tych doświadczeń stwierdzono, że substancje wzrostowe powstają przede wszystkim w młodych pędach, liściach i wybijających pąkach.

Proces wzrostu

Zasadniczo wszystkie rośliny podczas procesu wzrostu są zdolne do tworzenia zaczątków korzeni, a potem i pędów. Ta zdolność przejawia się wcześniej lub później i jest zjawiskiem mniej lub więcej trwałym, które może zanikać z wiekiem rośliny. Młoda roślina jest bardziej plastyczna i silnie reaguje na wszelkie bodźce. Praktyka dawno dowiodła, że sadzonki wzięte z młodych drzew ukorzeniają się o wiele lepiej niż sadzonki z drzew starych. Często pędy wzięte z drzew starych zupełnie nie są zdolne do tworzenia korzeni. Bardzo młode pędy nie mają zaczątków korzeni, które tworzą się znacznie później. Rośliny łatwo ukorzeniające się mają przeważnie na jednorocznych zdrewniałych pędach zaczątki korzeni (składające się z grup komórek wtórnej tkanki twórczej), położone w miejscu przecięcia się promieni rdzeniowych z miazgą. Zaczątki te znajdują się zwykle tuż pod liściem i nad pączkiem. U pędów zdrewniałych gatunków trudno ukorzeniających się (np. dąb, buk, brzoza) nie ma zaczątków korzeni. Są jednak rośliny, których sadzonki zdrewniałe łatwo się ukorzeniają, chociaż nie stwierdzono w ich pędach zaczątków korzeni. Do takich roślin należy np. winorośl. Pojawienie się korzeni u sadzonek zielnych (które otrzymujemy tnąc na części ulistnione pędy) musi być poprzedzone procesem tworzenia się kalusa. Na dolnym końcu świeżo ściętej sadzonki tworzy się cienka błonką ochronna. Błonką ta powstaje na skutek utleniania się soku komórkowego, który wydobywa się ze zgniecionych i porwanych tkanek. Im szybciej tworzy się błonką ochronna, tym mniejszy mamy procent wypadłych sadzonek. Szybkość wytwarzania się tej błonki zależy od właściwości rośliny i od stanu fizjologicznego sadzonki oraz od środowiska, w jakim umieszczamy sadzonkę.

Zdolność ukorzeniania się sadzonek

Sadzonkowanie jest najbardziej rozpowszechnionym sposobem rozmnażania wegetatywnego w szkółkarstwie ozdobnym. Na powszechność tego sposobu wpłynęło przede wszystkim to, że: 1) bardzo wiele gatunków i odmian łatwo rozmnaża się z sadzonek; 2) technika rozmnażania jest stosunkowo prosta i mało kosztowna; 3) pozwala on na szybkie nagromadzenie dużej ilości potrzebnego materiału roślinnego przy niewielkiej liczbie roślin matecznych. Jak już wiemy, sadzonką nazywamy część narządu rośliny całkowicie od niej oddzieloną. W zależności od tego, z jakiego narządu sporządza się sadzonki, rozróżniamy sadzonki pędowe, korzeniowe i liściowe. Najczęściej stosowane są sadzonki pędowe, które z kolei dzielimy na sadzonki zdrewniałe i zielne. Rzadziej mamy do czynienia z sadzonkami korzeniowymi, rozmnażanie zaś z sadzonek liściowych nie ma w szkółkarstwie ozdobnym praktycznego znaczenia, gdyż zdolność restytucji brakujących narządów jest u roślin drzewiastych zjawiskiem bardzo rzadkim. Otrzymanie z części narządu rośliny nowego osobnika zdolnego do samodzielnego życia uwarunkowane jest wytworzeniem się korzeni i rozwojem pączków, z których powstają ulistnione pędy. Korzenie i pączki mogą istnieć mniej lub więcej uformowane w części oddzielanej od rośliny matecznej lub też mogą rozwinąć się na skutek zróżnicowania się komórek. Z pierwszym przypadkiem spotykamy się u sadzonek pędowych, z drugim zaś ? u sadzonek korzeniowych i liściowych. Dlatego też przekształcanie się sadzonki pędowej w nową roślinę jest mniej skomplikowane niż otrzymywanie nowych osobników z sadzonek korzeniowych lub liściowych.

szkolkarstwo arty przyroda formy produkowanych roslin normy jakosciowe lokalizacja szkolki uksztaltowanie terenu gleba i podglebie h 2 arty przyroda h 2 najlepsza gleba gleby piaszczyste prochnica woda w glebie blizsze poznanie terenu h 3 arty przyroda h 3 dzielenie powierzchni kwatery drogi ogrodzenie zywoploty h 4 arty przyroda h 4 przeswietlenie zywoplotu inspekty produkcja szklarnie rury w szklarni h 5 arty przyroda h 5 rosliny wegetatywne nawozy mineralne planowanie plodozmianow zmianowanie a okres produkcji roslin kolejnosc roslin h 6 arty przyroda h 6 przyrodnicze podstawy zmianowania pomieszczenia socjalne pakownia szopa do zimowania warsztaty h 7 arty przyroda h 7 pomieszczenia gospodarcze pomieszczenia mieszkalne wielkosc i usytuowanie osrodka pielniki brony talerzowe h 8 arty przyroda h 8 glebogryzarka mechanizacja pracy zraszacze zrodlo wody urzadzenia nawadniajace h 9 arty przyroda h 9 technika rozmnazania pielegnowanie siewek drzew wykopanie siewek wykopywanie sortowanie i dolowanie technika pikowania h 10 arty przyroda h 10 pikowanie siewek oslanianie powierzchni gleby siew iglastych do gruntu duze nasiona sposoby siewu nasion h 11 arty przyroda h 11 siew jesienny pora siewu postepowanie z nasionami przed siewem przesuszenie przechowywanie nasion h 12 arty przyroda h 12 oczyszczanie czyszczenie i dosuszanie nasion sila kielkowania azot i potas prace pielegnacyjne h 13 arty przyroda h 13 pedy u iglastych mlode rosliny w kwaterach sadzenie pod sznur przygotowanie roslin do sadzenia pora sadzenia h 14 arty przyroda h 14 nawozenie obornikiem wiezba sadzenia plan sadzenia szczepienie zima w szklarni szczepienie w szklarni h 15 arty przyroda h 15 szczepienie w korzen szczepienie przez stosowanie technika okulizacji przed okulizacja przebieg pogody h 16 arty przyroda h 16 okulizacja przygotowanie zrazow wybor zrazow pora sadzenia podkladek szkolkarstwo sadownicze h 17 arty przyroda h 17 rozmnazanie drzew i krzewow lisciastych wysadzanie przygotowywanie sadzonek pora przygotowywania pedow sadzonka zdrewniala h 18 arty przyroda h 18 puder chemia organiczna substancje wzrostowe proces wzrostu zdolnosc ukorzeniania sie sadzonek h 19 arty przyroda h 19 odklad powietrzny rozmnazanie przez odklady kopczykowanie pedow zmniejszenie rozstawy kopczykowanie w duzych ilosciach h 20 arty przyroda h 20 obsypane pedy rozmnazanie przez kopczykowanie rozmnazanie przez podzial i odrosty rosliny mateczne sadzonki korzeniowe