Formy produkowanych roślin

Krzewy liściaste oraz wszystkie drzewa i krzewy iglaste należy zasadniczo produkować w formie naturalnej, tzn. zgodnie z ich charakterem wzrostu. Drzewa liściaste natomiast produkuje się w trzech różnych formach: naturalnej, krzewiastej i piennej. Drzewo w formie naturalnej powinno mieć wyraźnie zaznaczony, nie przycięty na koronę i w zasadzie nie podkrzesany pęd główny, jak również nie cięte pędy boczne. Sadząc takie drzewa zyskujemy na efekcie przy urządzaniu terenów zieleni i wskutek znacznej statyczności takiej formy unikamy palikowania drzew bez obawy, że złamią się pod działaniem silnego wiatru. Drzewa o pokroju stożkowym zaliczamy do drzew o formie naturalnej. Krzewiasta forma drzewa jest to forma bez pędu głównego (przewodnika), który został nisko przycięty, a pozostawione trzy ? cztery pędy boczne tworzą drzewo o wielu pniach. Formę krzewiastą możemy również nazwać formą wielopniową w przeciwieństwie do formy piennej, tj. drzewa o jednym pniu. Drzewa w formie piennej powinny mieć jeden prawidłowy pień i dobrze uformowaną koronę. Formę tę mają nie tylko drzewa, ale i niektóre krzewy. W normie jakościowej jest dokładnie podane, w jakich formach mają być produkowane poszczególne gatunki drzew w zależności od ich przeznaczenia, tzn. od tego, czy będą stosowane jako drzewa alejowe, czy też jako drzewa biliterowe lub skupinowe. Jest rzeczą oczywistą, że drzewa alejowe będą zawsze produkowane w formie piennej, drzewa natomiast przeznaczone do skupin lub na solitery ? w formie piennej, naturalnej lub krzewiastej.

Normy jakościowe

Ustalając zadania produkcyjne szkółek musimy wiedzieć nie tylko, jakie gatunki i odmiany mamy produkować i w jakiej ilości oraz formie, ale także musimy znać ustalone normy jakościowe wyprodukowanego materiału. Ozdobny materiał roślinny, który jest w obrocie szkółkarskim, powinien pochodzić ze szkółek licencjonowanych. Zależnie od cech, szczegółowo określonych w wymaganiach jakościowych dla poszczególnych gatunków lub odmian, rozróżnia się dwa wybory ? MII. Wprowadzony jest także podział w zależności od formy produkowanych roślin oraz od klasy wielkości, tj. wysokości lub szerokości roślin dopuszczonych do obrotu. Dla form naturalnych drzew i krzewów liściastych rozróżnia się trzy klas^ wielkości, dla iglastych zaś ? sześć klas wielkości; dla form krzewiastych oraz form piennych drzew i niektórych krzewów liściastych ? dwie klasy wielkości. Drzewa i krzewy ozdobne powinny być prawidłowo uformowane z zachowaniem charakterystycznego pokroju i wyprowadzone zgodnie z zasadami agrotechniki szkółkarskiej. Będący w obrocie materiał szkółkarski nie powinien mieć oznak chorobowych i siadów żerowania owadów na pędach i korzeniach. Niedopuszczalne są silne uszkodzenia mechaniczne (np. wyłamanie korzenia szkieletowego), martwica i pęknięcia kory na przewodniku, odrosty podkładki, a w wielu przypadkach dyskwalifikowany jest również materiał o niecałkowicie zarośniętych bliznach po usuniętych pędach lub czopach oraz nieprawidłowo cięty na obrączkę. System korzeniowy powinien być skupiony, prawidłowo rozwinięty.

Lokalizacja szkółki

Założenie szkółki drzew i krzewów ozdobnych jest poważną inwestycją. Aby nakłady związane z jej założeniem i prowadzeniem były odpowiednio wykorzystane i aby szkółka mogła planowo wykonywać swoje zadania produkcyjne, musimy przed przystąpieniem do jej zakładania rozważyć i uwzględnić kilka czynników, które mają decydujący wpływ na rozwój szkółki i na prawidłowy przebieg produkcji. Najważniejszym czynnikiem są zadania produkcyjne projektowanej szkółki. W zależności od nich ustalamy przede wszystkim lokalizację szkółki i wielkość jej powierzchni. Lokalizacja szkółki niedużej, kilku- lub kilkunastohektarowej, mającej p.p. zadanie zaspokoić głównie potrzeby konserwacji zieleni danego miasta, nie jest trudna. Szkółkę taką założymy zazwyczaj na peryferiach miasta; transport wyprodukowanego materiału nie przedstawia wówczas większych trudności. Lokalizacja na miejskich terenach uzbrojonych jest niepożądana. Jeżeli zakładamy szkółkę dużą, o wielostronnej masowej produkcji, mającą obsłużyć duży rejon, to musimy pamiętać, aby była położona możliwie w centrum obsługiwanego rejonu, w pobliżu dobrych dróg i stacji kolejowej. Położenie z dala od linii kolejowej, jak również położenie na skraju obsługiwanego rejonu zwiększa niepomiernie koszty transportu. Zresztą odgrywają tutaj rolę nie tylko względy ekonomiczne, lecz także względy przyrodnicze. Długi transport będzie miał zawsze ujemny wpływ na stan przewożonych roślin, nawet odpowiednio zapakowanych i zabezpieczonych przed uszkodzeniem. Dlatego też powinniśmy się starać o to, aby transport drzew i krzewów trwał możliwie krótko.

Ukształtowanie terenu

Teren powinien być możliwie ze wszystkich stron otwarty, równy lub nieco pochyły, lecz o pochyleniu nie większym niż 3?5 stopni (5?8%). Skłony ponad 6?7 stopni (10?12%) są już nieodpowiednie. Na takich zboczach następuje silne wymywanie urodzajnej warstwy gleby. Poza tym może nastąpić wymywanie wysianych nasion, a nawet siewek. Uprawa konna i zmechanizowana na takich pochyłościach jest utrudniona lub nawet niemożliwa, co niepomiernie podraża koszt obróbki gleby. Południowe skłony nie nadają się do produkcji roślin wrażliwych na wiosenne przymrozki. Na takich skłonach śnieg taje wcześnie i rośliny, zwłaszcza młode, pozbawione są okrywy śnieżnej, kiedy jeszcze bywają silne wiosenne przymrozki. W latach suchych daje się na tych skłonach we znaki brak wody, co jest szczególnie ważne na glebach lżejszych. Północne skłony mogą być wykorzystane pod rośliny nie obawiające się przymrozków jesiennych. Na wiosnę wegetacja rozpoczyna się tam dość późno, w jesieni natomiast rośliny rosną dość długo, prawie do samych przymrozków. Długiemu wzrostowi sprzyjają na tych skłonach dobre warunki wilgotnościowe. Wschodnie skłony są najmniej odpowiednie. Niedostateczna wilgotność, suche i zimne wiatry zimą i wczesną wiosną, cechujące te stanowiska, szkodzą młodym drzewkom i krzewom. Przy słonecznej pogodzie wczesną wiosną nadziemne części rośliny zaczynają wegetację wcześniej niż korzenie, co powoduje wysychanie roślin. Zachodnie skłony są najlepsze. Mają one najwilgotniejszą glebę, a wahania temperatur gleby i powietrza są najmniejsze.

Gleba i podglebie

Jeszcze dziś pokutuje między starymi szkółkarzami przekonanie, że materiał roślinny należy produkować w nie sprzyjających warunkach klimatycznych i na glebach raczej słabszych. Jest to niesłuszne, gdyż w surowych warunkach i na lichych glebach wzrost roślin szkółkarskich jest bardzo powolny, mamy wiele wypadów, rośliny są silnie opanowywane przez choroby i szkodniki, bo ich naturalna odporność jest wybitnie zmniejszona. Okres produkcji przedłuża się o rok lub dwa lata. Zmniejsza się ilość wyborowego materiału sprzedażnego. W ostatecznym wyniku zwiększają się koszty produkcji, a dochodowość szkółki się zmniejsza. Rośliny pochodzące ze szkółek o dobrych warunkach rosną dobrze i nie cierpią w gorszych warunkach, jeśli po posadzeniu na nowe miejsce będą odpowiednio pielęgnowane. Dlatego też przy wyborze terenu pod szkółkę bardzo wiele uwagi musimy poświęcić jakości gleby, jakkolwiek poprawienie fizycznych i chemicznych właściwości gleby jest możliwe, niemniej jednak wymaga to dłuższego okresu i związane jest z dużymi kosztami. Trudno jest znaleźć glebę, która byłaby odpowiednia dla wszystkich produkowanych w szkółce drzew i krzewów. Dla szkółek, zwłaszcza dużych, najodpowiedniejszy jest teren mający kilka typów gleb, co pozwala wydzielić części terenu najbardziej odpowiednie dla danych działów szkółki.

szkolkarstwo arty przyroda formy produkowanych roslin normy jakosciowe lokalizacja szkolki uksztaltowanie terenu gleba i podglebie h 2 arty przyroda h 2 najlepsza gleba gleby piaszczyste prochnica woda w glebie blizsze poznanie terenu h 3 arty przyroda h 3 dzielenie powierzchni kwatery drogi ogrodzenie zywoploty h 4 arty przyroda h 4 przeswietlenie zywoplotu inspekty produkcja szklarnie rury w szklarni h 5 arty przyroda h 5 rosliny wegetatywne nawozy mineralne planowanie plodozmianow zmianowanie a okres produkcji roslin kolejnosc roslin h 6 arty przyroda h 6 przyrodnicze podstawy zmianowania pomieszczenia socjalne pakownia szopa do zimowania warsztaty h 7 arty przyroda h 7 pomieszczenia gospodarcze pomieszczenia mieszkalne wielkosc i usytuowanie osrodka pielniki brony talerzowe h 8 arty przyroda h 8 glebogryzarka mechanizacja pracy zraszacze zrodlo wody urzadzenia nawadniajace h 9 arty przyroda h 9 technika rozmnazania pielegnowanie siewek drzew wykopanie siewek wykopywanie sortowanie i dolowanie technika pikowania h 10 arty przyroda h 10 pikowanie siewek oslanianie powierzchni gleby siew iglastych do gruntu duze nasiona sposoby siewu nasion h 11 arty przyroda h 11 siew jesienny pora siewu postepowanie z nasionami przed siewem przesuszenie przechowywanie nasion h 12 arty przyroda h 12 oczyszczanie czyszczenie i dosuszanie nasion sila kielkowania azot i potas prace pielegnacyjne h 13 arty przyroda h 13 pedy u iglastych mlode rosliny w kwaterach sadzenie pod sznur przygotowanie roslin do sadzenia pora sadzenia h 14 arty przyroda h 14 nawozenie obornikiem wiezba sadzenia plan sadzenia szczepienie zima w szklarni szczepienie w szklarni h 15 arty przyroda h 15 szczepienie w korzen szczepienie przez stosowanie technika okulizacji przed okulizacja przebieg pogody h 16 arty przyroda h 16 okulizacja przygotowanie zrazow wybor zrazow pora sadzenia podkladek szkolkarstwo sadownicze h 17 arty przyroda h 17 rozmnazanie drzew i krzewow lisciastych wysadzanie przygotowywanie sadzonek pora przygotowywania pedow sadzonka zdrewniala h 18 arty przyroda h 18 puder chemia organiczna substancje wzrostowe proces wzrostu zdolnosc ukorzeniania sie sadzonek h 19 arty przyroda h 19 odklad powietrzny rozmnazanie przez odklady kopczykowanie pedow zmniejszenie rozstawy kopczykowanie w duzych ilosciach h 20 arty przyroda h 20 obsypane pedy rozmnazanie przez kopczykowanie rozmnazanie przez podzial i odrosty rosliny mateczne sadzonki korzeniowe